Girişimci Kısaltmaları: MRR, CAC, LTV ve 25+ Terim Rehberi

💰 Konuşurken bir dil var girişimcilerde

Bir toplantıda oturuyorsun, bir girişimci "MRR", "CAC", "burn rate" kelimelerini ardı ardına döküyor. Sen de anlamak istiyorsun, en azından o masada oturmaya hak kazanmak istiyorsun. Bu rehber, tam olarak o yüzden var.

📊 Revenue — Para Birimleri

💵 MRR (Monthly Recurring Revenue)

Abonelik tabanlı işlerde her ay düzenli olarak kazanılan para. Şirketinin aylık nefes alışı. Sağlıklı bir SaaS şirketi MRR'sini sürekli büyütmeyi hedefler.

📅 ARR (Annual Recurring Revenue)

MRR'nin 12 aylık versiyonu. Büyük anlaşmalar veya kurumsal satışlarla kullanılır. "Yıllık ciromuz 2 milyon TL ARR" demek daha profesyonel durur.

👥 ARPU (Average Revenue Per User)

Her müşterinden ortalama ne kadar para kazanıyorsun? ARPU'yu yükseltmek ya daha pahalı paketler satmakla ya da müşteri kaybını azaltmakla olur.

📋 ACV / TCV

ACV (Annual Contract Value) = bir yıllık sözleşmenin toplam değeri. TCV (Total Contract Value) = sözleşmenin tüm süresindeki toplam değer.

📈 Büyüme & Metrikler

🎯 CAC (Customer Acquisition Cost)

Bir müşteri kazanmak için ne kadar harcıyorsun? Reklam, satış, pazarlama... Hepsini toplayıp müşteri sayısına böl.

🧲 LTV (Lifetime Value)

Bir müşteri seninle ne kadar para bırakır hayatı boyunca? LTV/CAC oranı 3'ün üzerindeyse sağlıklı kabul edilir.

📉 Churn Rate

Belirli bir dönemde kaç müşterin ayrıldı? Büyüme hızın churn'i geçemiyorsa geri adım atıyorsun demektir.

📌 Pratik formül: LTV ÷ CAC = 3+ olmalı.

🔄 NRR & GRR

NRR mevcut müşterilerinden gelir büyüme oranı. %100+ NRR yeni müşteriye gerek yok demek.

📆 MoM & YoY

MoM = aydan aya, YoY = yıldan yıla büyüme.

💸 Para & Finansman

🔥 Burn Rate

Şirketin her ay net olarak ne kadar para harcıyor. "6 ay runway'imiz var" = 6 ay sonra para bitiyor.

⏱️ Runway

Elinde ne kadar nakit var bölü burn rate. Erken aşama şirketlerde runway hayatta kalmanın tek göstergesidir.

🏭 COGS & Gross Margin

COGS ürünü üretmek için harcanan doğrudan maliyet. Gross Margin = gelir eksi COGS. %70+ brüt kar marjı iyi SaaS şirketi sayılırsın.

📋 EBITDA & P&L

EBITDA faiz, vergi, amortisman öncesi kar. P&L gelir tablosu.

🎯 Ürün & Strateji

🚀 MVP (Minimum Viable Product)

En az para ve zamanda piyasaya sürebileceğin versiyonu kur. Geri bildirimle büyüt.

🔬 POC (Proof of Concept)

MVP'den önce teknolojinin çalışıp çalışmadığını test ettiğin aşama.

🎯 PMF (Product Market Fit)

PMF yakalanmadan büyüme = boşa para yakmak. Marc Andreessen: "PMF olmadan diğer her şey gereksiz."

🎯 PMF yakaladığını nasıl anlarsın? Kullanıcılar kendiliğinden ürünü başkalarına öneriyor.

💡 USP & PVP

USP = "Neden sen?" sorusunun cevabı. PVP = müşteriye "bu ürünle ne elde edeceğim?" somut cevabı.

⭐ North Star Metric

Şirketin en kritik tek sayısı.

🏢 Şirket & Yapı

🤝 B2B & B2C

B2B = şirketten şirkete. B2C = doğrudan son kullanıcıya.

☁️ SaaS

Software as a Service. Abonelikle kullandırdığın yazılım.

🌱 Bootstrapping & Exit

Bootstrapping = kendi kaynaklarınla büyümek. Exit = şirketini satmak.

🏛️ IPO

Initial Public Offering. Şirketin borsada satılması.

💎 Yatırım & Hisse

🦄 VC, Seed, Series A/B/C

VC girişim fonları. Seed ilk yatırım turu. Series A, B, C... art arda yatırım turları.

📊 Pre-money / Post-money Valuation

Pre-money yatırımcı para koymadan önce şirketin değeri. Post-money = Pre-money + Yatırım.

📑 Cap Table & Dilution

Cap Table = kimde ne kadar hisse var. Dilution = yeni yatırım aldığında hisselerin azalması.

📝 SAFE & Convertible Note

SAFE yatırımcının önce para koyup sonra hisse alması için standart anlaşma.

🔑 Diğer Kritik Terimler

📊 KPI, OKR & Rule of 40

KPI şirketin kritik sayıları. OKR Google'ın hedef belirleme sistemi. Rule of 40 = büyüme oranı + kar oranı = 40+ ise şirket sağlıklı.

🗺️ TAM / SAM / SOM

TAM toplam pazar, SAM erişebildiğin kısım, SOM yakalayabildiğin kısım.

⚖️ Unit Economics

LTV > CAC ise birim ekonomin pozitif.

💡 Son hatırlatma: bilmediğin bir kısaltma varsa sormak daha iyidir. Her girişimci bir zamanlar bu terimleri öğreniyordu.